- today
- label Aktualności
- favorite 0 polubień
- remove_red_eye 38 odwiedzin
- comment 0 komentarzy
Liczebniki w języku francuskim należą do tych zagadnień gramatycznych, które potrafią sprawić największe trudności osobom uczącym się języka Molière'a. Dla Francuzów zupełnie naturalne jest, że liczba 70 to dosłownie „sześćdziesiąt dziesięć", a 80 brzmi jak „cztery dwudziestki" – dla osób uczących się francuskiego bywa to jednak prawdziwa łamigłówka, momentami przyprawiająca o zawrót głowy. Ale jest światełko w tunelu! Choć francuski system liczebników na pierwszy rzut oka wydaje się chaotyczny, w rzeczywistości opiera się na jasno określonych zasadach i historycznej logice języka. A co najważniejsze – z odpowiednimi metodami i systematyczną praktyką możesz opanować liczebniki znacznie szybciej, niż myślisz. Kluczem jest poznanie fundamentalnych zasad, zrozumienie struktury budowania liczb oraz regularne ćwiczenie w praktycznych kontekstach. Przygotuj się na fascynującą podróż po świecie francuskich liczb!
Spis treści:
- Liczebniki główne (les adjectifs numéraux cardinaux) – budowa i zastosowanie
- Liczebniki porządkowe (les adjectifs numéraux ordinaux) – budowa i zastosowanie
- Jak opanować francuskie liczebniki – najskuteczniejsze techniki nauki
Liczebniki główne (les adjectifs numéraux cardinaux) – budowa i zastosowanie
Liczebniki główne to absolutna podstawa komunikacji w języku francuskim. Bez nich nie zrobisz zakupów, nie umówisz się na spotkanie o określonej godzinie, nie podasz swojego wieku ani numeru telefonu. Co zatem wyróżnia francuski system liczbowy? Przede wszystkim jego dualistyczna natura. Z jednej strony opiera się na logice dziesiątkowej – znanej również w Polsce, z drugiej jednak zachowuje ślady dawnego systemu dwudziestkowego, który był popularny w średniowiecznej Francji. Zrozumienie tej dwoistości pomoże ci łatwiej zaakceptować pozornie irracjonalne konstrukcje i zapamiętać je jako część spójnej całości.
Dobra wiadomość jest taka, że mimo wszystkich wyjątków, francuski system liczbowy jest modułowy – znając kluczowe elementy bazowe, możesz konstruować praktycznie każdą liczbę. Wystarczy opanować liczby od 0 do 16, zapamiętać dziesiątki oraz poznać kilka zasad łączenia – reszta przyjdzie sama.
Francuskie liczebniki od 0 do 19
Zacznijmy od najprostszych liczb, które po prostu trzeba zapamiętać. To one stanowią budulec dla wszystkich pozostałych liczebników.
Liczebniki główne po francusku od zera do dziewiętnastu
| Liczba | Liczebnik po francusku | Tłumaczenie w języku polskim |
|---|---|---|
| 0 | zéro | zero |
| 1 | un | jeden |
| 2 | deux | dwa |
| 3 | trois | trzy |
| 4 | quatre | cztery |
| 5 | cinq | pięć |
| 6 | six | sześć |
| 7 | sept | siedem |
| 8 | huit | osiem |
| 9 | neuf | dziewięć |
| 10 | dix | dziesięć |
| 11 | onze | jedenaście |
| 12 | douze | dwanaście |
| 13 | treize | trzynaście |
| 14 | quatorze | czternaście |
| 15 | quinze | piętnaście |
| 16 | seize | szesnaście |
| 17 | dix-sept | siedemnaście |
| 18 | dix-huit | osiemnaście |
| 19 | dix-neuf | dziewiętnaście |
Liczby od 0 do 16 są całkowicie nieregularne i należy się ich po prostu wyuczyć na pamięć. Od 17 zaczyna się już pewna logika – są to połączenia dix (dziesięć) z jednostkami, np. dix-sept – dziesięć i siedem, czyli siedemnaście. Ta zasada będzie powtarzać się w dalszych liczbach.
Dziesiątki – klucz do budowania liczb
Gdy opanujesz już podstawowe liczby, czas poznać dziesiątki. To one pomogą ci tworzyć wszystkie liczby do setki. Jednak przygotuj się na niespodzianki po liczbie 60.
Liczebniki główne po francusku od dwudziestu do dziewięćdziesięciu
| Liczba | Liczebnik po francusku | Tłumaczenie w języku polskim |
|---|---|---|
| 20 | vingt | dwadzieścia |
| 30 | trente | trzydzieści |
| 40 | quarante | czterdzieści |
| 50 | cinquante | pięćdziesiąt |
| 60 | soixante | sześćdziesiąt |
| 70 | soixante-dix | siedemdziesiąt |
| 80 | quatre-vingts | osiemdziesiąt |
| 90 | quatre-vingt-dix | dziewięćdziesiąt |
Francuzi nie mają oddzielnych słów na liczby 70, 80 i 90, tylko wykorzystują kombinacje już istniejących liczb. To pozostałość starego systemu dwudziestkowego, który kiedyś funkcjonował w języku francuskim.
Tworzenie liczebników od 21 do 99
Teraz, gdy znasz już dziesiątki, możesz tworzyć dowolne liczby do stu. Istnieją jednak pewne zasady łączenia, które musisz poznać.
Liczebniki główne po francusku od dwudziestu jeden do dziewięćdziesięciu dziewięciu
| Liczba | Liczebnik po francusku | Tłumaczenie w języku polskim |
|---|---|---|
| 21 | vingt et un | dwadzieścia jeden |
| 22 | vingt-deux | dwadzieścia dwa |
| 33 | trente-trois | trzydzieści trzy |
| 44 | quarante-quatre | czterdzieści cztery |
| 55 | cinquante-cinq | pięćdziesiąt pięć |
| 66 | soixante-six | sześćdziesiąt sześć |
| 77 | soixante-dix-sept | siedemdziesiąt siedem |
| 88 | quatre-vingt-huit | osiemdziesiąt osiem |
| 99 | quatre-vingt-dix-neuf | dziewięćdziesiąt dziewięć |
- Liczby od 21 do 69 twórz według schematu: dziesiątka + łącznik + jednostka, np. 31 – trente et un (dwadzieścia i jeden), 47 – quarante-sept (czterdzieści-siedem). Pamiętaj jednak, że spójnik et („i") pojawia się tylko przy liczbach: 21, 31, 41, 51, 61 i 71. Pozostałe liczby łączy się za pomocą łącznika.
- Liczby od 70 do 79 zapisuj jako 60 + 10 – w przypadku liczby 70, co daje soixante-dix, 71 (60 + 11) – soixante et onze, 72 (60 + 12) – soixante-douze, itd.
- Liczby od 80 do 99 mają nieco inną logikę – tu twórz je według matematycznej zasady 4 x 20 i 4 x 20 + jednostka, np. 80 (4 x 20) – quatre-vingts, 81 (4 x 20 + 1) – quatre-vingt-un, 84 (4 x 20 + 4) – quatre-vingt-quatre.
Chcesz przejść na „ty” z francuską gramatyką?
Francuski. Gramatyka z ćwiczeniami
Znajdziesz tu 90 najważniejszych zagadnień gramatycznych, w tym następstwo czasów i trybów, użycie przyimków, zaimków i rodzajników. Wszystko poparte licznymi przykładami. Przekonaj się, jak skutecznie opanować francuską gramatykę!
B2
Setki, tysiące i wyżej
Gdy opanujesz już liczby do 99, czas na kolejny poziom – duże liczby, które pozwolą ci wyrażać ceny nieruchomości, populacje miast czy zarobki roczne.
Liczebniki główne po francusku od stu wzwyż
| Liczba | Liczebnik po francusku | Tłumaczenie w języku polskim |
|---|---|---|
| 100 | cent | sto |
| 200 | deux cents | dwieście |
| 500 | cinq cents | pięćset |
| 1 000 | mille | tysiąc |
| 5 000 | cinq mille | pięć tysięcy |
| 10 000 | dix mille | dziesięć tysięcy |
| 1 000 000 | un million | milion |
| 1 000 000 000 | un milliard | miliard |
- Liczba 100 w liczbie mnogiej ma końcówkę -s, ale traci ją, gdy po 100 występują inne cyfry, np. 200 – deux cents, ale 201 – deux cent un.
- Liczba 1000 jest zawsze nieodmienna – tu nigdy nie dodajemy końcówki -s.
- Milion i miliard to rzeczowniki, więc odmieniają się normalnie.
Jeśli rzeczownik jest poprzedzony liczebnikiem głównym, to na ogół używaj przed nim rodzajnika, np. Tu as deux voitures. – Masz dwa samochody.
Pamiętaj jednak, że podając datę, używasz liczebników głównych razem z rodzajnikami określonymi, np. le vingt-deux juillet – dwudziesty drugi lipca, le treize avril – trzynasty kwietnia.
Liczebniki porządkowe (les adjectifs numéraux ordinaux) – budowa i zastosowanie
Liczebniki porządkowe służą do określania kolejności, pozycji w szeregu czy miejsca w rankingu. Jeśli chcesz powiedzieć, że mieszkasz na piątym piętrze, lub że czytasz trzeci rozdział książki – potrzebujesz liczebników porządkowych. W przeciwieństwie do języka polskiego, gdzie masz różnorodne zakończenia (-y, -i, -ci, -wi), francuski oferuje prosty i elegancki system oparty na jednej końcówce.
W języku francuskim liczebniki porządkowe twórz dodając końcówkę -ième do liczebnika głównego. To naprawdę proste!
Liczebniki porządkowe po francusku od pierwszego do tysięcznego
| Liczba | Liczebnik po francusku | Tłumaczenie w języku polskim |
|---|---|---|
| 1. | 1e – premier / première | pierwszy / pierwsza |
| 2. | 2e – deuxième (second / seconde) | drugi |
| 3. | 3e – troisième | trzeci |
| 4. | 4e – quatrième | czwarty |
| 5. | 5e – cinquième | piąty |
| 6. | 6e – sixième | szósty |
| 7. | 7e – septième | siódmy |
| 8. | 8e – huitième | ósmy |
| 9. | 9e – neuvième | dziewiąty |
| 10. | 10e – dixième | dziesiąty |
| 11. | 11e – onzième | jedenasty |
| 12. | 12e – douzième | dwunasty |
| 13. | 13e – treizième | trzynasty |
| 14. | 14e – quatorzième | czternasty |
| 15. | 15e – quinzième | piętnasty |
| 16. | 16e – seizième | szesnasty |
| 17. | 17e – dix-septième | siedemnasty |
| 18. | 18e – dix-huitième | osiemnasty |
| 19. | 19e – dix-neuvième | dziewiętnasty |
| 20. | 20e – vingtième | dwudziesty |
| 21. | 21e – vingt et unième | dwudziesty pierwszy |
| 100. | 100e – centième | setny |
| 1 000. | 1 000e – millième | tysięczny |
- Liczebnik porządkowy premier / première (pierwszy / pierwsza) ma nieregularną formę i odmienia się rodzajowo, np. le premier étage – pierwsze piętro (m.), la première fois – pierwszy raz (ż.).
- Liczebnik porządkowy second / seconde to alternatywna forma dla liczebnika drugi, używana głównie, gdy chcesz powiedzieć tylko o dwóch elementach, np. le second enfant – drugie dziecko z dwójki.
- Przy liczebniku porządkowym piąty dodaj końcówkę -u i -ième, tworząc cinquième, a w liczebniku porządkowym dziewiąty zamień literę „f" na „v" – neuvième.
Szukasz unikalnego kursu od postaw do samodzielnej, aktywnej nauki francuskiego?
Zastosowanie liczebników porządkowych
Liczebników porządkowych używaj w kilku typowych sytuacjach, opisując lub mówiąc o:
- piętrach budynków, np. J'habite au cinquième étage. – Mieszkam na piątym piętrze. (pamiętaj, że Francuzi liczą piętra od parteru, więc ich premier étage to nasze pierwsze piętro)
- wiekach i datach historycznych, np. le XXIe siècle – XXI wiek
- kolejności i rankingach, np. Elle est arrivée troisième. – Zajęła trzecie miejsce.
- rozdziałach książek, np. le deuxième chapitre – drugi rozdział
- pierwszym dniu miesiąca – le premier janvier – pierwszy stycznia, le premier mai – pierwszy maja.
Jak opanować francuskie liczebniki – najskuteczniejsze techniki nauki
Nauka liczebników francuskich wcale nie musi być żmudnym procesem! Kluczem do sukcesu jest strategiczne podejście łączące regularne powtarzanie z praktycznym zastosowaniem w codziennych sytuacjach. Badania pokazują, że ludzki mózg najlepiej przyswaja liczby przez aktywne użycie, a nie bierne czytanie tabel. Poniżej znajdziesz sprawdzone metody, które pozwolą ci opanować francuski system liczbowy.
- Immersja w codzienności – w domu wypowiadaj godziny na zegarze, na zakupach czytaj ceny po francusku, w podróży mów na głos numery autobusów lub rejestracje samochodów.
- Grupuj zamiast uczyć się wszystkiego naraz – ucz się liczebników od 0 do 10, potem od 11 do 20, a następnie regularne dziesiątki, kończąc na liczebnikach nieregularnych.
- Używaj mnemotechniki skojarzeniowej – wplataj liczebniki w opowieści, kojarz je z ulubionymi miejscami lub momentami.
- Wesprzyj się technologią – ustaw język francuski w telefonie, korzystaj z językowych aplikacji.
- Shadowing – oglądaj wyniki sportowe oraz seriale i filmy po francusku, nagrywaj je, a następnie powtarzaj zasłyszane liczebniki za lektorem.
Francuskie liczebniki to fascynująca podróż przez matematykę, historię i kulturę jednocześnie. To, co początkowo wydaje się skomplikowanym chaosem liczb i reguł, z czasem staje się naturalnym narzędziem komunikacji. Kluczem do sukcesu nie jest perfekcja od pierwszego dnia, ale konsekwencja i cierpliwość. I pamiętaj, że każda wypowiedziana liczba to krok naprzód, każdy błąd to lekcja, a każde małe zwycięstwo to powód do dumy.
Komentarze (0)